[Raşit Tunca]

Rejisor Nedir, Rejisor Ne demek?

Merak edilen ancak genellikle es geçilen rejisor nedir sorularına cevap verelim. Rejisor; Bir sinema veya tiyatro eserinin tarzını bütün olarak belirleyen, oyuncuların rollerini koordine eden ve tamamlanmış eser üzerinde son düzeltmeleri yapan şahısdır.

Prodüktör ise, oyuncuları işe alan, eseri maddi yönden destekleyen kişi olabileceği gibi, özellikle film yapımcılığında, filmle ilgili bütün işlerin idaresi için vazifelendirilmiş bir şahıs da olabilir. Prodüktör, oyunun koordinesi için bir rejisör tayin eder.

On dokuzuncu yüzyıla kadar tipik bir tiyatro, repertuarındaki birkaç oyunu oynayan sabit kumpanyadan ibaretti. Sahne amiri dekorla ilgilenirken, oyuncular birbirlerinin kabiliyetlerini bildiği için, en fazla yazar veya başoyuncunun tavsiyelerine ihtiyaç duyulurdu. Kumpanyaların oyun alanı genişledikçe, sahne ve rol amirlerinin kontrol alanları da artmış oldu. Neticede rejisörlük mesleği doğdu ve rejisörün konuya yaklaşım kabiliyeti filmin başarısını tayin eder oldu.

Tiyatroda ilk profesyonel rejisör, Londra Olimpik Tiyatroda çalışan Madam Vestris’tir. Oyun, dekor, ses ve ışık düzenlemesi onun göreviydi.

Yirminci yüzyılda rejisörün görevleri artmıştır. Oyuncuların oyun tarzını belirlemek, oyunun yorumlanması, oyuncuların rollerini koordine ve bütün eserlerin kontrolü rejisörün görevleri arasındadır. Aynı zamanda dekor, kostüm ve ışıklandırma konularını halleder, fon müziği ve müzikallerde kareografi (bale sanatı) onun işidir.

Modern rejisörün fonksiyonu şöyle özetlenebilir: "O seyircinin ilgisini çekecek önemli noktaları bir dizi halinde sunarken, bu noktaların mümkün olduğu kadar uygun olmasına çalışır."

İlk film rejisörü 1899’da Cindeellayı yapan Fransız Georges Méliés’tir. Amerikalı D.W. Griffith ise sesi orjinal şekliyle kullanmayı başaran ilk rejisördür. Film rejisörleri zamanlama, kesme ve olayı vurgulamayı kontrol eder, tamamlanmış film üzerinde son düzeltmeyi yapar.

Televizyon rejisörü, tiyatrocu meslektaşı gibi, seyircinin dikkatini önemli noktalara çeker ve film rejisörü gibi de bir kompozisyon halinde sunar. Televizyon rejisörü diğerlerinin sahip olduğu bazı avantajlardan mahrumdur. Az bir hazırlık zamanı verilmiş olup, en büyük görevi çekim esnasındadır. Hatta bu, bazen naklen yayın da olabilir.

Oyun rejisörü iki tecrübeye sahip olmalıdır: Tiyatro bilgisi ve film tekniği, dublaj.

Tipik bir oyun rejisörü, kontrol odasında teknik rejisörle bulunur ve dört veya altı kameraya kulaklık irtibatıyla, senaryoya göre hangisinin çekime gireceğini bildirir. Monitorden takip eder. Televizyon kamu hizmeti gördüğü için, rejisör kendi şahsi fikirlerini yansıtamaz ve yansıtmamalıdır.

Radyo rejisörünün ağırlık vermesi gereken konu sestir. Radyo rejisörü iki hususiyete sahip olmalıdır. Hayal gücünü canlandırabilmek ve vurgulamalara dikkat etmek.

Sözlükte "rejisör" ne demek?
1. Tiyatro ve sinema oyunlarında oyuncuların rollerini dağıtıp oyunu düzenleyen, metin, yorum, dekor, müzik gibi öğeler arasında birlik sağlamaya çalışan sanatçı, yönetmen.